باغ ارم شیراز یکی از زیباترین و مشهورترین باغهای تاریخی ایران و یکی از جاذبههای گردشگری شیراز است.
این باغ با تنوع گیاهی منحصربهفرد، معماری اصیل ایرانی و فضای آرامشبخش، هر ساله گردشگران زیادی را به خود جذب میکند.
باغ ارم در فهرست آثار ملی ایران و میراث جهانی یونسکو ثبت شده و بخشی از آن به عنوان باغ گیاهشناسی دانشگاه شیراز فعالیت میکند.
| نام | باغ ارم |
|---|---|
| مکان | شیراز، خیابان ارم، نزدیک میدان ارم |
| زمان ساخت | قرن ششم هجری قمری (دوره سلجوقیان) |
| ساعات بازدید | همهروزه از ۸ صبح تا ۲۰:۳۰ |
باغ ارم کجاست؟
باغ ارم در منطقه یک شهرداری شیراز، در خیابان ارم و نزدیک میدان ارم واقع شده است.
این مکان در شمال غربی شهر شیراز قرار دارد و دسترسی به آن از طریق بلوار شهید چمران، میدان دانشجو و سپس خیابان ارم امکانپذیر است.
موقعیت جغرافیایی آن نزدیک به دانشگاه شیراز است و میتوانید با وسایل نقلیه عمومی مانند مترو (ایستگاه نمازی) یا تاکسی به راحتی به آنجا برسید.
تصاویر و عکس از باغ ارم شیراز
تاریخچه باغ ارم شیراز
تاریخچه باغ ارم شیراز به قرن ششم هجری قمری (دوره سلجوقیان) بازمیگردد. شواهد نشان میدهد که این باغ توسط اتابک قراچه، حاکم فارس در آن زمان، ساخته شده است.
در دوره صفویه (قرنهای دهم تا دوازدهم هجری)، این باغ بسیار آباد و باشکوه توصیف شده و مورد توجه قرار گرفته بود.
در زمان کریمخان زند (دوره زندیه، قرن دوازدهم هجری)، باغ مرمت و حفظ شد تا زیباییاش حفظ گردد. در اواخر دوره زندیه، مالکیت باغ به سران ایل قشقایی (یکی از ایلهای بزرگ عشایری در جنوب ایران) واگذار شد و برای حدود ۷۰ سال (از اواخر قرن دوازدهم تا اوایل قرن سیزدهم هجری) در اختیار خوانین (رهبران) قشقایی بود.
در دوره قاجار (قرن سیزدهم هجری)، باغ به خاندان قوام (یکی از خانوادههای قدرتمند شیراز) رسید. در این دوره، تغییرات گستردهای در طراحی آن انجام شد؛ از جمله ساخت عمارت جدید توسط حاج نصیرالملک شیرازی (یکی از اعضای خاندان قوام).
امروزه، بخش گیاهشناسی باغ تحت نظارت دانشگاه شیراز فعالیت میکند و به عنوان یک مرکز علمی برای مطالعه گیاهان استفاده میشود.
این باغ در سال ۱۳۵۳ خورشیدی به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد و در سال ۱۳۹۰ خورشیدی نیز در میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
نام “ارم” از یک باغ افسانهای در اساطیر عربی گرفته شده است. طبق داستانها، شداد (پادشاهی از قوم عاد) باغی به نام ارم ساخت که میخواست با بهشت رقابت کند، و این نام نمادی از زیبایی و رقابت با طبیعت الهی است.
بخشهای مختلف باغ ارم شیراز
باغ ارم با مساحتی حدود ۱۱۰ هزار مترمربع، بخشهای متنوعی دارد که هر کدام جذابیت خاصی ارائه میدهند:
- محور اصلی
مسیری طولانی از شرق به غرب با ردیف درختان سروناز، شامل یکی از قدیمیترین سرونازهای جهان با بیش از هزار سال قدمت و ۳۵ متر ارتفاع.
- حوض مرکزی
حوض بزرگ مستطیلشکل با مساحت ۳۳۵ مترمربع، احاطهشده توسط نخلهای فونیکس و آبنماهای زیبا.
- برکه شمالی
برکه کوچک با صخرههای طبیعی، درختان سرسبز و ماهیهای گلی، که فضایی آرام برای استراحت ایجاد میکند.
- آبراهها و پلهها:
سیستم طبقاتی برای مدیریت شیب زمین، با آبراههای سنگی و پلههای منظم.
- گیاهشناسی:
مجموعهای از درختان زینتی مانند کاج، افرا، ارغوان و درختان میوه مانند انار، نارنج و خرمالو از نقاط مختلف جهان.
مروری بر معماری باغ ارم
معماری باغ ارم نمونهای برجسته از طراحی ایرانی است که طبیعت و هنر را ترکیب میکند.
پلان باغ بر اساس اصول سنتی با اشکال موزون و خطوط صاف ساخته شده، اما بعدها تغییراتی مانند سبک ژاپنی در برخی بخشها اعمال گردید.
عمارت مرکزی
بنایی سهطبقه با ایوانهای وسیع، ستونهای الهامگرفته از تخت جمشید، کاشیکاریهای رنگارنگ، گچبری، حجاری و نقاشیهای رنگ روغن. طبقه زیرین سرداب برای خنکای تابستان است و نهر آب از آن عبور میکند.
تزیینات
تزئینات عبارتاند از کتیبههای متعدد با خط نستعلیق، تصاویر شاهنامه و نبردهای قاجاری، پنجرههای مشبک آهنی و درهای چوبی منبتکاریشده.
نظام آبیاری
جویها، حوضها و آبشارهای کوچک برای آبیاری گیاهان و افزایش زیبایی فضا وجود دارد. این سیستم با دو چاه اصلی تامین میشود که آب مورد نیاز باغ را فراهم میکنند.
جمعبندی
باغ ارم شیراز، یکی ازجاذبههای گردشگری زیبای شهر شیراز، با سابقهای از دوره سلجوقیان تا امروز، نمادی از زیبایی ایرانی است.
این باغ با معماری اصیل، تنوع گیاهی منحصربهفرد، عمارت مرکزی باشکوه و فضایی آرامشبخش، تجربهای فراموشنشدنی برای گردشگران فراهم میکند.
ثبت در میراث جهانی یونسکو و نقش آن به عنوان باغ گیاهشناسی دانشگاه شیراز، ارزش فرهنگی و علمی آن را برجسته میسازد.
اگر به شیراز سفر میکنید، بازدید از باغ ارم را در برنامه خود قرار دهید تا از ترکیبی بینظیر از تاریخ، طبیعت و هنر لذت ببرید.
سوالات متداول
۱. باغ ارم کجاست؟
باغ ارم در خیابان ارم شیراز، نزدیک میدان ارم و دانشگاه شیراز واقع شده است.
۲. قیمت بلیط باغ ارم چقدر است؟
برای گردشگران ایرانی ۵ هزار تومان و برای خارجیها ۵۰ هزار تومان (با تخفیف برای دانشجویان).
۳. بهترین زمان بازدید از باغ ارم چه موقعی است؟
بهار و پاییز، به ویژه صبحها یا عصرها برای اجتناب از گرمای تابستان.
۴. چگونه به باغ ارم برسیم؟
با مترو از ایستگاه نمازی (۱۰ دقیقه پیادهروی)، اتوبوس، تاکسی یا خودرو شخصی از بلوار چمران.
۵. جاذبههای نزدیک باغ ارم کدامند؟
دانشگاه شیراز، حافظیه، سعدیه و باغ جهاننما.